Að hugsa í lausnum

Punktar

Stjórnarmyndun ætti ekki að snúast um, hver getur otað sínum tota harkalegar en hinir. Hún á að snúast um, að flokkar, sem eiga ýmislegt sameiginlegt, ákveði að gera málamiðlanir. Þannig er núna unnið í tilraun Katrínar Jakobsdóttur. Það eru samráðastjórnmál í stað átakastjórnmála. Eftir helgina verður komið í ljós, hvort þetta gengur upp. Séu einhverjir ekki í alvöru að semja, heldur að fara gegnum eins konar forleik, gengur þetta ekki upp. Það kemur þá í ljós, hverjir hugsa á þann veg. Utan frá að sjá eru sjónarmið þessara fimm flokka ekki svo ólík, að þeir geti ekki með góðum vilja náð samkomulagi. Málið er að hugsa í lausnum.

Harðgreint hörkutól

Punktar

Þótt Katrín Jakobsdóttir brosi blítt, er hún harðgreint hörkutól. Lætur ekki segja sér fyrir verkum. Hún er miklu klárari en Bjarni Benediktsson. Til dæmis mun hún ekki lúta vilja Steingríms Sigfússonar við myndun ríkisstjórnar. Hún er ekki háð kvótagreifum frekar en öðrum frekum miðaldra körlum. Sé til sáttaleið fimm flokka í markaðsvæðingu fiskikvótans, mun hún geta samið við Viðreisn eins og aðra. Ríkisstjórn með bófaflokkunum er kannski einfaldari í smíðum, en mundi ekki verða Vinstri grænum til gæfu. Píratar verða ljúfir við hana, enda hafa þeir þegar mælt með henni sem forsætisráðherra. Og hún mun vinna hraðar en Bjarni Ben.

Takmörk samræðustjórnmála

Punktar

Gott er, ef hægt er að innleiða meiri samræðu- og samstarfsstjórnmál á alþingi í stað uppþota og málþófs. Fólk verður þó að átta sig á, að samræður í vinsemd eiga sér takmörk, þegar sérhagsmunir eru í húfi. Kvótagreifar hafna markaðslausnum í sjávarútvegi. Eru jafnvel enn að heimta, að ríkið borgi hluta af launum áhafna. Yfirgangur greifanna á sér engin takmörk og bófaflokkar alþingis taka mið af því. Sjálfstæðisflokkurinn mun áfram iðka sömu stjórnmálin, hvað sem tautar og raular, og Framsókn jafnvel líka. Því dugir ekki að ætlast til meiru af samræðupólitík en samstarfi fimm stjórnarflokka. Það eitt er mikilvægt markmið komandi alþingis.

Veruleikinn birtist hægt

Punktar

Flókin röð tilrauna til stjórnarmyndunar dregur hana á langinn. Á móti kemur í ljós, hvar eru helztu sáttaefni og ágreiningsefni flokka. Nú sést til dæmis, að  Sjálfstæðisflokkurinn er bófaflokkur, sem hafnar markaðsrekstri í sjávarútvegi. Og að Viðreisn og Björt framtíð eru hörð á markaðsrekstri. Þegar Katrín Jak fær umboðið, kemur í ljós, hvar Vinstri græn standa í uppboðum veiðileyfa og öllum fiski á markað. Þá kemur líka í ljós, hversu langt er hægt að ganga í innleiðingu nýrrar stjórnarskrár. Líklega eru allir sammála innspýtingu fjár í heilsukerfið. Litlu skiptir, hvernig fer með þjóðaratkvæði um EBE, aðild verður ekki samþykkt í náinni framtíð.

Spillingin gafst upp

Punktar

Mörgum sárnaði eðlilega, þegar Björt framtíð fór strax á bólakaf í viðræður við aflandseyjakónginn um myndun ríkisstjórnar. Enda kom ekkert út úr þeim viðræðum annað en tveggja vikna seinkun. Sjálfstæðisflokkurinn tekur ekki í mál að efna til markaðsbúskapar í sjávarútvegi og þar við situr. Ef allt er með felldu á Bessastöðum, verður Katrínu Jakobsdóttur núna falin tilraun til stjórnarmyndunar. Píratar hallast að stjórn undir forsæti hennar. Samtals hafa þeir tveir flokkar tuttugu þingmenn og þurfa því að leita liðsinnis Viðreisnar með sjö þingmenn og miðflokkanna með aðra sjö. Slík stjórn ætti að geta komið á markaðslögmálum í sjávarútvegi.

Sjálfvirkur einkagróði

Punktar

Rafræn skilríki einfalda starf stofnana og fyrirtækja og spara fyrirhöfn. Samt á almenningur að borga fyrir þau. Áður fyrr hafði fólk íslykil og það var alveg nóg dulkóðun. Þá var stofnað einkafyrirtæki um rafræn skilríki, fyrst auðkennislykil. Hann var frír og því verður hann lagður niður um áramót. Þá fer fólk að borga fyrir hvert sinn, sem það skoðar heimabankann. Fyrstir eru bankarnir og svo koma aðrir. Fólk er skyldað til að hafa rafræn skilríki. Einkafyrirtæki græðir á tá og fingri út á einkaleyfi frá fjármálaráðherra einkavinanna. Gefið er hlutverk ríkisins, svo að pilsföldungar geti okrað á því eina, sem þeir kunna, – að stela.

Treystir ekki þingflokki

Punktar

Össur Skarphéðinsson var naskari í morgun en aðrir álitsgjafar. Tók eftir, að Bjarni Ben valdi sér aðstoðarmenn og flokksritarann í viðræðurnar um nýja ríkisstjórn. Óttar Proppé valdi hins vegar þingmenn. Össur útskýrir réttilega, að Bjarni gerir þetta til að geta samið við aðra flokka. Með Kristjáni Þór eða Jóni Gunnarssyni væri ekki hægt að semja um fiskikvótann. Með Haraldi Benediktssyni væri ekki hægt að gera skárri búvörusamning. Þarna hefur hver þingmaður skyldur við eigendur sína, ekki við kjósendur. Með tæknifólki getur Bjarni samið. Og síðan reynt að reka samninginn ofan í kok á flokksbræðra sinna á alþingi.

Vill mannbæta Bjarna Ben

Punktar

Ósætti er komið upp hjá Bjartri framtíð um framhald myndunar ríkisstjórnar með Sjálfstæðis. „Ég tel, að við eigum enga samleið,“ segir Páll Valur Björnsson, stjórnarmaður í Bjartri framtíð og fyrrverandi alþingismaður. Páll Valur segir Bjarta framtíð vera róttækan mannréttindaflokk, umhverfisflokk og alþjóðlega sinnaðan. „Það var kosið út af Panamaskjölunum og þar var Bjarni,“ segir hann og  vonar, að Óttar Proppé standi á forsendum flokksins. Óttar virðist stefna að hugarfarsbyltingu Bjarna, þannig að friður myndist á þingi. Því mun reyna á leikhæfni Bjarna Ben, þegar hann verður að þykjast vera hjartahreinn með öllu.

Kosningar nægja ekki

Punktar

Í ljós kemur, að Íslendingar eiga erfitt með kjósa sig frá spillingunni. Eftir svínarí síðustu þriggja ára fær Sjálfstæðisflokkurinn þriðjung allra þingmanna. Er að mynda uppvakning ríkisstjórnar spillingar með því að skipta um hækjur. Því virðist vera langt að bíða endurræsingar landsins með nýju hugarfari og nýrri skiptingu þjóðartekna. Þjóðin er einfaldlega ekki undir það búin að ákveða sjálf örlög sín. Vill áfram fela þjálfuðum pólitíkusum að hafa vit fyrir sér. Þannig rýrna hinar miklu þjóðartekjur og hverfa í skattaskjól áður en allar koma til skiptanna. Það stafar einfaldlega af, að þjóðin treystir sér ekki til að stjórna.

Árás á heilsu aldraðra

Punktar

Rannsókn árin 2015-2016 sýnir, að gamlingjar svelta á heilbrigðisstofnunum og líka heima hjá sér, fái þeir heimsendan mat. Tveir þriðju aldraðra sjúklinga á Landakoti þjást af næringarskorti. Venjulega er vannæring sjúklinga ekki skoðuð sérstaklega. Enginn næringarfræðingur starfar í heimaþjónustu eða á heilsugæslu. Heimsendur matur er ekki framleiddur með tilliti til næringar. Margir þurfa á næringardrykkjum að halda, en Sjúkratryggingar hafna yfirleitt óskum um slíkt. Af því leiðir, að öldruðum sjúklingum versnar hratt og þeir verða næmari fyrir alls konar sjúkdómum. Þetta er þáttur í árásum Sjálfstæðisflokksins á heilsu fólks.

Plato snýr sér í gröfinni

Punktar

Þegar fólk talar um vestræna menningu, er oftast átt við langa fæðingu. Fyrst meðal grískra heimspekinga, síðar yfir til rómverskra, þaðan til múslima og loks frá þeim um spánskar menntaborgir til byltingar-stjórnarskráa Frakka og Bandaríkjamanna. Þetta er of mikil einföldun, helzt eru það betri háskólar sem láta vestræna menningu skara framúr íslamskri. En vestrænn nútími er meginpart enginn toppur á hugsun kynslóðanna. Hún er donuts og hamborgarar, söngvakeppnir, keppni í bolta, sápuóperur, brjóst og rassar, Donald Trump, Sjálfstæðisflokkurinn og Sigmundur. Lágkúra og neyzluhyggja er botn, en enginn toppur á tilverunni.

Spillingin skiptir um hækju

Punktar

Í tæp fjögur ár hefur Framsókn verið hækja Sjálfstæðis í spillingunni. Hlutverkið hæfir Framsókn vel, en nú dugar hún ekki lengur, nánast fylgislaus. Hlutverkið er yfirtekið af Viðreisn með hjálp Bjartrar framtíðar. Sjálfstæðis getur haldið áfram að rústa innviðum samfélagsins til að einkavæða þá. Flokkurinn getur haldið áfram að nota lagasetningu til að færa fé frá fátækum til ríkra. Flokkurinn getur haldið áfram að leggja blessun sína yfir umfangsmikinn þjófnað kvótagreifa á auðlindarentu þjóðarinnar. Að þessu sinni eru hækjurnar einnota. Kjósendur þeirra láta ekki plata sig aftur. Svona fer, þegar kjósendur trúa kosningaáróðri flokka.

Hvað er þá í veginum

Punktar

Samfylkingin sýnir ábyrgð með að hverfa frá afneitun stjórnarþátttöku og bjóðast til aðildar. Ég skil ekki tregðu pírata. Kunna að hafa skynsamlegar skýringar, sem ég hef ekki séð. Þeim ber að taka þátt í ríkisstjórn Katrínar. Píratar geta skipað fagfólk sem sína ráðherra, þótt aðrir flokkar vilji ekki fyrir sitt leyti. Þessir þrír flokkar eiga margt sameiginlegt með Viðreisn og Bjartri framtíð, að minnsta kosti á pappírnum. Í sumum tilvikum kunna pappírsgögn að vera marklítil. Allir vildu þessir fimm flokkar hverfa frá spillingunni, sem gegnsýrir Framsókn og Sjálfstæðis. Allir vilja þeir breyta kvótakerfinu. Hvað er þá í veginum?

Sameinast um siðvæðinguna

Punktar

Pólitíska staðan er ekki lengur eins flókin og við álitsgjafar höfum haldið um skeið. Bjarni Benediktsson getur bara ekki myndað stjórn. Vegna þess að allir aðrir en sjálfstæðismenn telja hann tæpast viðræðuhæfan vegna Panamamálsins og fleiri grárra mála, sem ekki hæfa ráðherrum. Þess vegna hafa Viðreisn og Björt framtíð heimtað siðvæðingu, sem Bjarni getur ekki staðið undir. Þegar Framsókn er komin úr spilinu er spillingin einkamál Sjálfstæðisflokksins. Traustasta stjórnin í kortunum eru Vinstri grænir, Píratar og Viðreisn með hjálp smáflokkanna. Kominn er tími til að kanna, hvort hægri-mið-vinstri geti ekki sameinazt um siðvæðingu.

Hrósað upp í rjáfur

Punktar

Ekkert bendir til stöðvunar á auknum straumi ferðamanna til Íslands. Þvert á móti sýna pantanir og flugáætlanir töluvert meiri fjölgun en er á þessu ári. Árið 2017 verður mesta ferðamannaár sögunnar. Bretar eru í kreppu, en ætla samt að koma fleiri en áður. Allar umsagnir ferðamanna eru jákvæðar. Stórkostlegt er að koma hingað og Íslendingar taldir vinsamlegir. Gistingu og mat er hrósað upp í rjáfur. Þetta er beinlínis hástig lífsins að mati margra. Engar líkur eru á, að þetta breytist á næstu árum. Við þurfum að vísu að gera fólki kleift að kúka og pissa og gera fleirum kleift að koma upp Airbnb heima hjá sér. Það bjargar þjóðarhag.