“Þar til samkomulag næst milli ríkja austurs og vesturs um afvopnun og viðunandi öryggi í Evrópu, er það nauðsynlegt vegna öryggis Íslands og hagsmuna bandalagsþjóða okkar, einkum Norðurlanda, að áfram verði um sinn varnir í landinu, þar sem ástand í alþjóðamálum er svo ótryggt sem raun ber vitni”.
Þessi ábyrga stefna var mörkuð á flokksráðs fundi sjálfstæðismanna um helgina. Í henni felst viss bjartsýni á, að viðræður austurs og vesturs um gagnkvæma afvopnun í Evrópu muni fyrr eða síðar leiða til árangurs. Eðlilegt er, að brottför varnarliðsins verði þáttur þeirrar afvopnunar, þegar þar að kemur.
En þessar viðræður hafa enn ekki leitt til neins árangurs. Meðan svo er, hlýtur ástandið í alþjóðamálum að teljast nægilega ótryggt til þess, að öruggara sé að hafa hér varnarlið. Þess vegna er nauðsynlegt, að áfram verði um sinn varnir í landinu.
Með þessu er alls ekki verið að halda því fram, að erlent varnarlið eigi að vera hér um aldur og ævi. Það er eingöngu átt við, að hlákan í alþjóðamálum er enn ekki orðin nógu áþreifanleg til að við getum misst varnarliðið úr landi. Og svo gæti hæglega farið einhvern tíma á næstu árum, að raunhæf afvopnun hefjist. Þá fyrst verður tímabært að tala um, hvenær varnarliðið eigi að fara.
Í ályktun flokksráðsins um varnarmál segir einnig: “Það fullnægir ekki hagsmunum Íslendinga nú, að í landinu sé aðeins eftirlitsstöð án nokkurs varnarliðs. Varnarþörf landsins og tilhögun varnanna verður að meta með hliðsjón af ástandi heimsmála á hverjum tíma. Kanna ber til hlítar, hvort hagkvæmt sé að auka þátttöku Íslendinga í þeim störfum, sem unnin eru hér á landi vegna öryggis Íslands og annarra Atlantshafsbandalagsríkja”.
Hér er vakin athygli á tveimur mikilvægum atriðum. Annað atriðið er, að eftirlitsstöð á Keflavíkurflugvelli án nokkurs varnarliðs fullnægir ekki þörfum Íslendinga. Slík stöð kann að koma Atlantshafsbandalaginu að miklu gagni, en hún tryggir ekki öryggi Íslands sem eylands í miðju Atlantshafi. Það verður sérstaklega að vara vinstri stjórnina við því að reyna að ná samkomulagi um eftirlitshagsmuni Atlantshafsbandalagsins án þess að um leið sé gætt öryggishagsmuna Íslands.
Hitt atriðið er, að sjálfstæðismenn eru opnir fyrir hugmyndum um athugun á möguleikum á aukinni þátttöku Íslendinga í öryggisstörfum þeim, sem nú eru unnin á vegum varnarliðsins. Það eru að vísu augljósir annmarkar á að ganga mjög langt á þessu sviði, því að það mundi jafngilda vísi að íslenzkum her. Þetta mál verður að kanna gaumgæfilega, áður en flanað er út í ógöngur.
Kjarni öryggisþáttar íslenzks sjálfstæðis er, að enn er ekki tímabært að ræða um brottför varnarliðsins og að einföld eftirlitsstöð fullnægir ekki öryggishagsmunum þjóðarinnar. Hins vegar getur komið til mála, að Íslendingar taki meiri þátt í þessum störfum.
Jónas Kristjánsson
Vísir
